Tà Năng – Phan Dũng thường được gọi là cung trekking đẹp nhất Việt Nam, và đó là lý do mỗi cuối tuần có hàng trăm người đổ về đây. Bài này có hai phần: giới thiệu cung đường cho người chưa đi, và phần chuẩn bị chống vắt — thứ mà hầu hết bài viết về Tà Năng chỉ nhắc qua một dòng.
Cung đường này là gì
Tà Năng – Phan Dũng nối xã Tà Năng (huyện Đức Trọng, Lâm Đồng) với xã Phan Dũng (huyện Tuy Phong, Bình Thuận), đi xuyên qua địa phận ba tỉnh Lâm Đồng – Ninh Thuận – Bình Thuận, thuộc khu bảo tồn thiên nhiên Kalon Sông Mao.
Điểm đặc biệt của nó nằm ở sự chuyển tiếp địa hình: bạn xuất phát ở độ cao khoảng 1.100m với khí hậu mát kiểu Đà Lạt, rồi kết thúc ở khoảng 500m trong khí hậu khô nóng đặc trưng Bình Thuận. Trên đường đi, cảnh quan đổi từ rừng thông và đồi cỏ sang rừng già, suối và rừng khộp.
Cung cách TP.HCM khoảng 250–300km, nên đa số nhóm đi đêm thứ Sáu, trek thứ Bảy và Chủ nhật.
Vì sao mỗi nơi ghi một độ dài khác nhau?
Nếu bạn tra Google, bạn sẽ thấy Tà Năng – Phan Dũng được ghi là 28km, 30km, 35km, 50km, 55km, thậm chí 60km. Không phải nơi nào cũng sai — đây là các biến thể khác nhau của cùng một cung.
| Biến thể | Độ dài | Phù hợp với |
|---|---|---|
| Cung rút gọn (2 ngày 1 đêm) | Khoảng 25–30km | Người đi lần đầu |
| Cung Đồi Lính | Khoảng 35km | Đã có kinh nghiệm cơ bản |
| Cung Thác Yavly (3 ngày 2 đêm) | Khoảng 55km | Người có kinh nghiệm, nhiều suối và lối rẽ |
Đây là chỗ dễ mắc sai lầm nhất. Rất nhiều người đọc thấy “55km” rồi nghĩ mình không đủ sức, hoặc ngược lại đăng ký cung 55km trong khi thể lực chỉ hợp với cung 28km. Trước khi đặt tour, hãy hỏi rõ quãng đường thực tế mỗi ngày, không chỉ tổng số.
Hai mùa, hai trải nghiệm khác hẳn
Dân trekking gọi tên theo màu cỏ:
Mùa cỏ xanh — khoảng tháng 6 đến tháng 12. Cỏ xanh mướt, mây đẹp, không khí mát. Đây cũng là mùa mưa, nên đường trơn và nhiều vắt.
Mùa cỏ cháy — khoảng tháng 1 đến tháng 5. Đồi cỏ vàng rực, đường khô ráo dễ đi, ít vắt. Đổi lại là nắng gắt và thiếu bóng râm ở các đoạn đồi trống.
Không mùa nào “đẹp hơn” — chúng khác nhau. Nhưng chúng đòi hỏi chuẩn bị khác nhau, và phần dưới nói về mùa cỏ xanh, tức mùa đang diễn ra.
Vắt ở Tà Năng: ít hơn bạn nghĩ, nhưng tập trung
Đây là điểm mà chúng tôi muốn nói rõ, vì nhiều người chuẩn bị sai do so sánh nhầm.
Tà Năng không giống Nam Cát Tiên. Cát Tiên là rừng nguyên sinh ẩm gần như suốt tuyến, nên vắt xuất hiện đều khắp. Tà Năng thì phần lớn là đồi cỏ trống và rừng thông — hai môi trường vắt rất ít, vì thiếu độ ẩm và lớp lá mục.
Nhưng rủi ro không biến mất, nó dồn vào vài đoạn cụ thể:
- Các đoạn xuống rừng già ở nửa sau hành trình, nơi tán cây kín và đất ẩm
- Quanh các con suối và điểm lấy nước
- Đoạn rừng tre, rừng khộp phía gần Phan Dũng
- Điểm cắm trại nếu dựng gần bìa rừng thay vì giữa đồi trống
Nghĩa là bạn có thể đi suốt buổi sáng trên đồi cỏ mà không gặp con nào, rồi dính vắt liên tục trong hai tiếng khi xuống rừng. Đừng vì buổi sáng yên ổn mà bỏ xịt lại buổi chiều — đây là lỗi rất hay gặp ở cung này.
Chuẩn bị chống vắt cho Tà Năng
Xịt trước khi vào đoạn rừng, không phải lúc xuất phát. Nếu buổi sáng toàn đồi trống, bạn có thể xịt nhẹ lúc đầu rồi xịt kỹ lại trước khi đổ dốc vào rừng. Cách này tiết kiệm thuốc và đúng thời điểm hơn.
Ưu tiên giày, tất, gấu quần. Vắt tiếp cận từ mặt đất là chính. Nhét ống quần vào trong tất là biện pháp miễn phí mà hiệu quả nhất.
Xịt lại sau mỗi lần lội suối. Cung này có nhiều đoạn qua suối, và nước làm trôi lớp bảo vệ.
Chọn nồng độ theo độ dài chuyến đi:
- Cung 2 ngày 1 đêm: Repel 40 (DEET 40%) là đủ. Chai 222ml chia được cho cả nhóm.
- Cung 3 ngày 2 đêm hoặc ít dịp dừng lại: Repel 100 (DEET 98%) cho thời gian bảo vệ dài hơn. Chỉ dùng cho người lớn từ 18 tuổi.
- Đi nhẹ, tính từng gram: Repel 100 chai 30ml bỏ vừa túi quần.
Nhắc lại điều hay bị hiểu sai: nồng độ cao không mạnh hơn, mà bền hơn. Nếu bạn xịt lại đều đặn thì DEET 40% cho kết quả tương đương.
Muỗi và côn trùng khác
Điểm cắm trại giữa đồi trống thường lộng gió nên ít muỗi hơn trong rừng. Nhưng lúc hoàng hôn và sáng sớm — đúng giờ mọi người ngồi ngoài ăn uống — muỗi hoạt động mạnh.
DEET và Picaridin đều có tác dụng với cả vắt lẫn muỗi, nên không cần mang hai loại.
Nếu bạn mang máy ảnh để chụp đồi cỏ và hoàng hôn, lưu ý DEET làm hỏng nhựa và lớp sơn phủ. Cân nhắc dùng Sawyer Picaridin cho tay và cẳng tay, để riêng DEET cho giày tất.
Ba rủi ro lớn hơn vắt
Nói thẳng: ở Tà Năng, vắt là thứ phiền toái, không phải thứ nguy hiểm. Ba điều dưới đây mới đáng lo, và chúng đã gây ra tai nạn thật trên cung này.
Lạc đường. Cung có nhiều lối rẽ, nhiều đường mòn do trâu bò và người dân tạo ra. Đã có những trường hợp đi lạc dẫn tới hậu quả nghiêm trọng. Luôn đi cùng người dẫn đường thông thuộc địa hình. Đây không phải lời khuyên hình thức.
Suối dâng đột ngột. Mùa mưa, mưa ở thượng nguồn có thể làm suối dâng nhanh dù chỗ bạn đứng đang nắng. Không cố vượt suối khi nước đục và chảy xiết.
Trơn trượt khi đổ dốc. Đoạn xuống từ 1.100m về 500m dài và liên tục. Giày bám tốt quan trọng hơn mọi món đồ khác trong balo. Gậy trekking giúp ích nhiều ở đoạn này.
Danh sách mang theo cho mùa cỏ xanh
- Giày trekking bám tốt, đã đi quen — không dùng giày mới
- Tất thoát ẩm, mang dư ít nhất một đôi
- Quần dài, áo dài tay nhanh khô
- Xịt chống vắt có DEET
- Áo mưa hoặc poncho
- Gậy trekking
- Đèn pin đội đầu
- Băng gạc, sát trùng
- Đủ nước và viên lọc nước
- Túi đựng rác mang về
👉 Chưa biết chọn loại nào? Xem bảng chọn nhanh trong bài Thuốc chống vắt có những loại nào.
Câu hỏi thường gặp
Tà Năng – Phan Dũng dài bao nhiêu km?
Tùy biến thể: cung rút gọn khoảng 25–30km, cung Đồi Lính khoảng 35km, cung Thác Yavly khoảng 55km. Hỏi rõ đơn vị tổ chức về quãng đường thực tế mỗi ngày.
Tà Năng có nhiều vắt không?
Ít hơn Nam Cát Tiên vì phần lớn là đồi cỏ và rừng thông. Nhưng các đoạn xuống rừng già, quanh suối và rừng tre thì có, đặc biệt mùa mưa từ tháng 6 đến tháng 12.
Người mới đi được không?
Được, nếu chọn cung rút gọn, có người dẫn đường và tập thể lực trước vài tuần. Không nên chọn cung 55km cho lần đầu.
Mùa mưa có nên đi không?
Được, nhiều người vẫn đi vì cỏ xanh đẹp. Nhưng đường trơn hơn nhiều và cần chuẩn bị chống vắt kỹ hơn.
Bài liên quan:
